10 najważniejszych szkodników kwiatów i roślin ozdobnych
Jeśli uprawiasz kwiaty lub inne rośliny ozdobne, prędzej czy później zauważysz szkodliwe owady w ogrodzie. Podgryzione liście, zniekształcone pąki, przebarwienia i uszkodzone korzenie to typowe objawy żerowania nieproszonych gości. Poznaj 10 częstych szkodników kwiatów ogrodowych i sprawdź, po czym rozpoznać ich obecność!
Szkodliwe owady w ogrodzie – co warto wiedzieć?
- Szkodniki ogrodowe mogą uszkadzać liście, pąki kwiatowe i korzenie, przez co rośliny słabną lub więdną.
- Do najczęściej spotykanych szkodników należą m.in. mszyce,wciornastki, mączliki, zmieniki, skoczek różany, poskrzypka liliowa, gąsienice, opuchlaki, pędraki iturkuć podjadek.
- Objawy żerowania różnią się w zależności od szkodnika – mogą to być dziury w liściach, przebarwienia, lepka spadź, deformacje pąków albo uszkodzone korzenie.
- Dobór preparatu powinien być dostosowany do rozpoznanego szkodnika, dlatego przed opryskiem dokładnie obejrzyj rośliny i podłoże.
Owady, które niszczą rośliny – częsty problem w ogrodzie
Nie bez powodu niektóre owady i ich larwy nazywa się szkodnikami roślin. To właśnie one odpowiadają za uszkodzenia liści, łodyg, pędów, pąków kwiatowych i korzeni. W sklepach, takich jak m.in. Sklep Ogrodniczy, znajdziesz wiele preparatów, które pomagają uporać się z problemem, ale żeby dobrać właściwe środki, najpierw trzeba wiedzieć, z jakim szkodnikiem masz do czynienia. Jak więc rozpoznać szkodliwe owady w ogrodzie?
Mszyce
Mszyce to niewielkie owady ssące, które należą do pluskwiaków. Najczęściej mierzą od 2 do 5 mm, a ich ubarwienie różni się w zależności od gatunku – mogą być m.in. zielone, czarne, żółte lub brązowe. Mają dwie czułki, a na końcu odwłoka dwie charakterystyczne rurki. Podczas żerowania mszyce wydzielają też lepką spadź. Wśród nich występują zarówno osobniki bezskrzydłe, jak i uskrzydlone. Najczęściej żerują w koloniach na młodych pędach, spodniej stronie liści i pąkach kwiatowych, wysysając z nich soki.
Oznaką tego, że Twoje kwiaty zaatakowały mszyce, jest skręcanie się i zaginanie liści oraz pędów, a także ich żółknięcie. Domowym sposobem na te szkodniki jest np. preparat z cebuli. Wystarczy pokroić 75 g tego warzywa, zalać to 10 l wody, a następnie gotować przez pół godziny. Wśród profesjonalnych preparatów dobrym wyborem będzie np. insektycyd Mospilan 20 SP Sumin, który działa kontaktowo i żołądkowo.
Zainteresuje Cię również: Co stosować na mszyce? Skuteczne ekologiczne rozwiązania
Wciornastki
Kolejnymi szkodnikami, które możesz napotkać w swoim ogrodzie, są wciornastki. Wyglądem przypominają czarne kreski i zazwyczaj trudno je zauważyć, ponieważ mają niewielkie rozmiary. Mierzą do 2 mm, nakłuwają tkanki roślin i wysysają zawartość komórek.
Ich obecność poznasz po jasnych smugach i przebarwieniach na płatkach kwiatów. Przy silnym ataku pąki kwiatowe się nie otwierają, a liście mają srebrzysto-białe przebarwienia. Przy niewielkim nasileniu pomocne może być regularne spłukiwanie spodniej strony liści wodą, ale tylko u roślin, które dobrze znoszą moczenie liści. Aby pozbyć się wciorniastków, możesz także skorzystać z profesjonalnych środków, takich jak m.in. Karate Zeon 050 CS od Sumin, który ma działanie kontaktowe oraz żołądkowe.
Mączliki
Mączliki to drobne owady ssące, które osiągają zwykle ok. 2 mm długości i łatwo je rozpoznać po białym ubarwieniu oraz delikatnym, mączystym nalocie na skrzydłach. Najczęściej kryją się na spodniej stronie liści i wydzielają spadź, na której mogą rozwijać się grzyby sadzakowe. Podobnie jak poprzednie szkodniki, wysysają soki z roślin, przez co te żółkną, słabną i mogą obumierać. Co ciekawe, wystarczy potrząsnąć rośliną, aby w powietrze uniosła się chmara tych niewielkich, białych owadów.
Często pojawiają się one m.in. na pelargoniach, fuksjach czy petuniach. Aby się ich pozbyć, zazwyczaj stosuje się żółte pułapki lepowe, a także takie środki jak np. Mospilan 20 od Agrecol, który zawiera acetamipryd i działa powierzchniowo, wgłębnie oraz systemicznie.
Zmienik lucernowiec
Zmienik lucernowiec to dobrze widoczny szkodnik, ponieważ dorosły osobnik mierzy zwykle kilka milimetrów długości. Ma skrzydła, smukłe ciało i charakterystyczną plamę na grzbiecie. Ubarwienie może różnić się w zależności od płci i osobnika – samice są najczęściej zielonkawożółte, a samce ciemniejsze, zwykle brązowawe lub czarne.
Owady te są ciepłolubne i wysysają soki z roślin. Podczas żerowania nakłuwają tkanki, a ich ślina może prowadzić do powstawania przebarwień, mozaikowych plam, zniekształceń oraz zamierania pąków kwiatowych.
W zwalczaniu szkodnika może pomóc usuwanie resztek roślinnych. Wśród gotowych preparatów wyróżnia się m.in. środki z lambda-cyhalotryną, takie jak np. Karate Spray od Agrecol.
Skoczek różany
Choć jego nazwa może brzmieć dość niewinnie, nie daj się temu zwieść. Skoczek różany w dorosłej postaci mierzy około 3–4 mm, ma biało-żółty wygląd i dachówkowate skrzydła. Drugi człon jego nazwy pochodzi od tego, że bardzo często atakuje róże, a na liściach, na których żeruje, pojawiają się drobne, białawe plamki.
Z czasem liście żółkną lub brunatnieją, a przy dużej liczebności szkodnika krzew może słabiej rosnąć. Ten owad wysysa soki ze spodniej części liści i choć dorosły osobnik ma jasne ubarwienie, jego larwy są jasnozielone, a efektem żerowania są także pozostawione na liściach czarne odchody. Skoczka różanego również możesz zwalczać, stosując Karate Spray od Agrecol.
Poskrzypka liliowa
To rozpoznawalny szkodnik, który upodobał sobie m.in. lilie, konwalie i szachownice. Jest dość charakterystyczny ze względu na intensywnie czerwone i błyszczące pokrywy skrzydeł. Dorosły chrząszcz osiąga około 6–8 mm długości, ma czarną głowę, czułki i odnóża. Larwy są czerwonawo-brązowe lub brunatno-pomarańczowe, z ciemną głową. Często pokrywają się lepką warstwą śluzu i odchodów, która pomaga im chronić się przed drapieżnikami.
Poskrzypka liliowa żywi się tkanką liściową, dlatego na roślinach pojawiają się nieregularne dziury, obgryzione brzegi liści oraz uszkodzone pąki kwiatowe.
Przy niewielkiej liczbie owadów pomaga ręczne zbieranie chrząszczy, jaj i larw. Możesz też stosować domowe opryski z czosnku lub pokrzywy, choć przy większym nasileniu problemu zwykle potrzebne są profesjonalne preparaty, takie jak np. Mospilan 20 SP.
Gąsienice
Zazwyczaj kojarzą się dobrze, ponieważ to właśnie z nich rozwijają się motyle. W ogrodzie nie zawsze są jednak mile widziane. Gąsienice mają gryzący aparat gębowy i żywią się różnymi częściami roślin. Ich ciało może być gładkie albo owłosione.
O ich obecności możesz dowiedzieć się, obserwując dziury w liściach, obgryzione brzegi blaszek liściowych, a czasem całkowicie zjedzone liście.Niektóre larwy uszkadzają też pąki kwiatowe od środka. Czasem gąsienice podgryzają rośliny przy ziemi, co prowadzi do ich łamania się i przewracania.
Przy niewielkiej liczbie szkodników możesz usuwać je ręcznie, a przy większej skali sprawdzą się preparaty biologiczne, np. zawierające bakterie Bacillus thuringiensis, albo środki takie jak Karate Zeon 050 CS od Agrecol.
Opuchlaki
Opuchlaki to chrząszcze z rodziny ryjcowatych. Dorosłe osobniki są zwykle ciemne, krępe i najczęściej żerują wieczorem lub nocą, dlatego w ciągu dnia trudno je zauważyć. Ich długość różni się w zależności od konkretnego gatunku, ale np. popularny opuchlak truskawkowiec mierzy około 8–12 mm.
Ich obecność poznasz po charakterystycznych, półkolistych wygryzieniach na brzegach liści. Atakują one m.in. azalie, rododendrony czy hortensje. Największym problemem są jednak larwy opuchlaków, które żyją w glebie i uszkadzają korzenie. Przez to rośliny mogą słabnąć, więdnąć, żółknąć, a nawet zamierać.
Przy niskiej liczebności szkodników możesz ręcznie zbierać dorosłe chrząszcze, zastawiać pułapki, a przy dużej skali problemu warto zastosować specjalistyczne środki, np. preparat mikrobiologiczny Opuchlak LIMIT od Agrecol.
Pędraki
To larwy chrząszczy, takich jak m.in. chrabąszcz majowy czy guniak czerwczyk. Starsze larwy mogą osiągać kilka centymetrów długości, a ich jasne, białożółte ciało jest charakterystycznie wygięte w kształt litery C. Mają też ciemniejszą, twardą głowę i trzy pary odnóży. Choć poruszają się dość powoli, potrafią wyrządzić duże szkody w ogrodzie.
Pędraki żyją w glebie, uszkadzają korzenie, szyjkę korzeniową i inne podziemne części roślin. Przez to kwiaty mogą więdnąć, a przy silnym uszkodzeniu systemu korzeniowego także zamierać. Najlepiej kontrolować podłoże przed sadzeniem kwiatów i roślin ozdobnych (zwłaszcza gdy podejrzewasz owady żyjące w ziemi), a gdy problem się pojawi – zastosować specjalistyczne środki, np. IN-CORNO od Sumin albo Tamer-P od Agrecol, które zawierają mikroorganizmy ograniczające liczebność szkodników w glebie.
Turkuć podjadek
Szkodnikiem, o którym nie można zapomnieć, jest także turkuć podjadek, który ma około 5–7 cm długości. To owad z rodziny turkuciowatych, aktywny głównie nocą. Ma masywne, wydłużone ciało w ciemnobrunatnym kolorze, długie czułki i charakterystyczne przednie odnóża przypominające małe łopatki. To właśnie nimi drąży korytarze w glebie.
Turkuć podjadek zimuje w podłożu, najczęściej w głębszych warstwach gleby, a wiosną zaczyna intensywniej żerować. Najczęściej pojawia się tam, gdzie ziemia jest pulchna, wilgotna i próchnicza. W ogrodzie może podgryzać korzenie, bulwy i młode pędy, przez co rośliny więdną, przewracają się albo nagle zamierają. Aby go zwalczyć, stosuje się m.in. proste pułapki, a także preparaty takie jak np. Capsanem, który zawiera nicienie entomopatogeniczne i materiał nośny.
-
-
-
-
Tamer-P na pędraki i opuchlaki 50g Agrecol NaturaCena promocyjna 17,90 zł Cena regularna: 19,00 zł
Produkt jest dostępny Najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką: 19,00 złNajniższa cena: 19,00 zł Najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką: 19,00 zł -
-
-
-
-
-
-
Biochron zwalcza mszyce, przędziorki, wciornastki, miseczniki i inne EKODARPOLJuż od 16,50 zł
Stany magazynowe znajdują się poniżej -
Chabasite 2w1 10g SuminCena promocyjna 6,50 zł Cena regularna: 7,20 zł Produkt jest dostępny Najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką: 7,20 złNajniższa cena: 7,20 zł Najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką: 7,20 zł -
-
-
-
-
Spray na mszyce Karate Spray AgrecolJuż od 16,00 zł
Stany magazynowe znajdują się poniżej Najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką: 21,00 złNajniższa cena: 21,00 zł Najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką: 21,00 zł -
-
-
FAQ – najczęstsze pytania o szkodliwe owady w ogrodzie
Jak sprawdzić, czy kwiaty niszczą owady, czy to choroba grzybowa?
➝ Gdy zła kondycja kwiatów jest winą szkodników, na roślinach często widać ślady żerowania, np. wygryzione dziury, deformacje liści i pędów, lepką spadź, czarne kropki odchodów albo same owady, larwy i jaja. W przypadku chorób grzybowych częstsze są naloty, plamy z wyraźną obwódką, zamieranie tkanek i gnicie.
Jak pozbyć się owadów żyjących w ziemi, takich jak pędraki czy opuchlaki?
➝ W takim przypadku najczęściej stosuje się metody biologiczne dobrane do konkretnego szkodnika. Pomocne mogą być pożyteczne nicienie entomopatogeniczne, które wnikają do organizmu larw żyjących w podłożu i ograniczają ich liczebność.
Kiedy najlepiej wykonywać opryski na szkodniki kwiatów?
➝ Takie zabiegi najlepiej wykonywać wieczorem, po zakończeniu oblotu pszczół i innych owadów zapylających, przy bezwietrznej pogodzie i zgodnie z etykietą preparatu.
Źródła i więcej informacji:
- Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Nie pozwól, aby zabieg ochrony roślin zagrażał zapylaczom, plakat PDF, dostęp online: https://www.ior.poznan.pl/plik%2C4613%2Cochrona-zapylaczy-podczas-wykonywania-zabiegow-plakat-pdf.pdf [dostęp: 25-05-2026]
- Bayer Crop Science Polska, Mączliki, atlas chorób, chwastów i szkodników, artykuł internetowy, dostęp online: https://www.agro.bayer.com.pl/rolnictwo-w-praktyce/atlas-chorob-chwastow-i-szkodnikow/szkodniki/maczliki [dostęp: 25-05-2026]
- Agrecol, Zmieniki na ogórku, artykuł internetowy, dostęp online: https://agrecol.pl/dra_problem/zmieniki-na-ogorku/ [dostęp: 25-05-2026]
- Agrecol, Skoczek różany, artykuł internetowy, dostęp online: https://agrecol.pl/dra_problem/skoczek-rozany/ [dostęp: 25-05-2026]
- Lasy Państwowe, Pędraki – uporczywa zmora ogrodników i leśników, artykuł internetowy, dostęp online: https://www.lasy.gov.pl/pl/edukacja/blogi/blog-lesniczego/pedraki-uporczywa-zmora-ogrodnikow-i-lesnikow [dostęp: 25-05-2026]
- Scribd, Owady i szkodniki, materiał udostępniony w serwisie Scribd, dostęp online: https://www.scribd.com/document/829135013/Owady-i-Szkodniki [dostęp: 25-05-2026]
- Zespół Szkół Centrum Kształcenia Ustawicznego w Czarnocinie, Choroby i szkodniki roślin ozdobnych, materiał dydaktyczny PDF, dostęp online: http://zscku.czarnocin.edu.pl/wp-content/uploads/2020/03/Choroby-i-szkodniki-ro%C5%9Blin-ozdobnych-_-kl-1.pdf [dostęp: 25-05-2026]
- Polski Związek Działkowców – Okręg Łódzki, Ochrona roślin, materiał PDF, dostęp online: http://lodz.pzd.pl/wp-content/uploads/2020/08/ochrona-1.pdf [dostęp: 25-05-2026]
- Scribd, Szkodniki roślin – linki, materiał udostępniony w serwisie Scribd, dostęp online: https://www.scribd.com/document/782419774/Szkodniki-ro%C5%9Blin-linki-25-10 [dostęp: 25-05-2026]
