Jak dokarmiać ptaki zimą?

Jak dokarmiać ptaki zimą?

Każdego roku, wielu właścicieli przydomowych ogrodów zastanawia się, czy należy dokarmiać ptaki zimujące w Polsce. Gdy pokrywa śnieżna nie jest jeszcze zbyt gruba, a temperatura za oknem jedynie nieznacznie spada poniżej zera, ptaki poradzą sobie same, żywiąc się głównie znalezionymi nasionami, owocami, owadami oraz ich larwami. Warto jednak pamiętać, że gdy tylko nadejdą pierwsze mrozy, a ziemię skuje lód i pokryje warstwa śniegu, ptaki nie będą w stanie samodzielnie znaleźć sobie pożywienia, do którego dostęp będzie szczególnie utrudniony. Wtedy właśnie, niezbędna okazuje się pomoc ze strony człowieka. Kiedy należy rozpocząć dokarmianie? Jaki pokarm dla ptaków zimujących wybrać? Czego unikać? Tego dowiecie się z naszego artykułu. Przyjemniej lektury!

Dokarmianie ptaków zimą – co warto wiedzieć?

• Dokarmianie ptaków warto rozpocząć podczas mrozów, gdy śnieg i lód utrudniają im zdobywanie pożywienia. Ważna jest regularność.
• Najlepszy pokarm dla ptaków to nasiona, ziarna zbóż i niesolone orzechy. Niektóre gatunki chętnie jedzą też owoce i pokarm tłuszczowy.
• Sikorki lubią słonecznik, wróble drobne ziarna, a kosy owoce. Pokarm warto więc dopasować do gatunków odwiedzających ogród.
• Chleb, solone produkty i resztki z obiadu nie nadają się dla ptaków. Nie wolno też podawać im zepsutego ani spleśniałego jedzenia.
• Karmnik powinien być bezpieczny i regularnie czyszczony. Zimą ptakom przyda się również świeża, niezamarznięta woda.

Spis treści:

• Dokarmianie ptaków zimą – tak czy nie?
• Kiedy zacząć dokarmiać ptaki zimą?
• Karmniki dla ptaków – jaki wybrać?
• Czym dokarmiać ptaki zimą?
• Czym dokarmiać poszczególne gatunki ptaków?
• FAQ

Zima to niezwykle trudny czas dla ptaków, które w tym okresie mają znacznie utrudniony dostęp do przysypanego przez śnieg pożywienia. Co więcej, wielogodzinne poszukiwanie pokarmu na mrozie, dodatkowo pochłania cenną energię zwierząt.

Wśród wielu gatunków ptaków zimujących w Polsce, najpopularniejsze to wróble, sikorki, dzięcioły, kawki, a także gawrony, kosy i kwiczoły. Niestety wielu ptakom nie uda się przetrwać mrozów oraz intensywnych opadów śniegu, dlatego tym bardziej warto dołożyć wszelkich starań, by pomóc gatunkom zimującym przeżyć zimę., np. dokarmiając je wysokoenergetycznym pokarmem.

Dokarmianie ptaków może być również wspaniałą okazją do podpatrywania ich zwyczajów, barwnego upierzenia, a nawet temperamentów poszczególnych gatunków. W przypadku dzieci, obserwacje mogą zaowocować w przyszłości prawdziwą pasją przyrodniczą oraz uwrażliwieniem się na piękno natury i potrzebę jej ochrony.

Ptaki można zacząć dokarmiać jedynie wówczas, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia im żerowanie - podczas stosunkowo ciepłej, bezśnieżnej zimy, powinny radzić sobie same. Początkowo należy wykładać niewiele pokarmu, ponieważ w przeciwnym razie mógłby się zepsuć. Okres dokarmiania ptaków kończy się wraz z nadejściem wiosny, jeszcze przed końcem kwietnia.

Nie należy rozpoczynać dokarmiania zbyt wcześnie, ponieważ może to zaburzyć wędrówkę niektórych gatunków, które zamiast odlecieć do ciepłych krajów (ptaki odlatujące na zimę to na przykład bociany), pozostaną w Polsce i mogą mieć problemy z przetrwaniem śnieżnej i mroźnej zimy.

Niestety często zdarza się, że osoby, które nie posiadają odpowiedniej wiedzy na temat dokarmiania ptaków, nieumyślnie im szkodzą, w związku z czym warto stosować się do zasady, że lepiej w ogóle ich nie dokarmiać, niż robić to źle.

Pamiętaj, że...

jeśli zdecydujesz się na zimowe dokarmianie ptaków, rób to regularnie, ponieważ zwierzęta szybko przyzwyczajają się do takiego źródła pożywienia i dłuższe przerwy w jego dostarczaniu mogą być dla nich śmiertelnie niebezpieczne!

Każdy kto zdecyduje się na zakup lub zbudowanie własnego karmnika dla ptaków, powinien zwrócić uwagę na jego wielkość (musi być dostosowana do wielkości ptaków), a także umiejscowienie na działce. W przydomowych ogrodach często pojawiają się również inne zwierzęta, takie jak koty czy lisy, dlatego nie należy stawiać karmnika w pobliżu krzewów, które stanowią świetną kryjówkę dla tego typu drapieżników.

Choć najprostszy karmnik można wykonać samodzielnie, np. z plastikowej butelki lub jednorazowego kubka, to dużo lepszym pomysłem jest zainwestowanie w drewniany karmnik dla ptaków, którego konstrukcja będzie stabilna i zapewni skuteczną ochronę pokarmu przed zawilgoceniem czy pleśnią. Jak się okazuje, stary, zamarznięty lub wilgotny pokarm, może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia ptaków, prowadząc do nieodwracalnego uszkodzenia ich przełyków.

To ważne!

Pamiętaj o tym, aby regularnie oczyszczać karmnik, ponieważ pozostawione w nim resztki pokarmu, a także odchody ptaków, mogą być źródłem wielu zakaźnych chorób, które są niebezpieczne nie tylko dla zwierząt, ale również dla ludzi.

Rada:
W karmniku, umieścić deskę lub tackę, która znacznie ułatwi jego czyszczenie.

Drewniany karmnik dla ptaków powinien skutecznie zabezpieczać pokarm przed rozwianiem, zasypaniem oraz zamoczeniem. Najlepiej, aby posiadał daszek, który ochroni pożywienie przed deszczem i śniegiem, a jednocześnie będzie stanowił osłonę przed wiatrem. Co więcej, powinien zapewniać ptakom bezpieczeństwo, umożliwiając swobodny przylot i odlot lub ewentualną ucieczkę przed drapieżnikiem. Musi być także solidnie zamocowany np. do drzewa, aby nie spadł z niego podczas silnych wiatrów.

Do karmienia ptaków, można używać wyłącznie naturalnych produktów, które nie są w żaden sposób przetworzone przez człowieka takie jak m.in.:

• kasze,
• zboża
• płatki owsiane,
• ziarna słonecznika,
• ziarna konopi,
• peski dyni,
• orzechy,
• suszone owoce,
• gotowe mieszanki dla ptaków.

Dla wielu ptaków zimujących w Polsce, znakomitym przysmakiem jest np. tłuszcz zwierzęcy (głównie słonina i łój), ale również oblane tłuszczem nasiona czy orzechy.

Doskonałą przekąską dla ptaków są wysokoenergetyczne mieszanki ziaren z dużą zawartością tłuszczu (dostępne np. w formie dzwonków czy kul tłuszczowych), które dostarczają wiele cennych i niezbędnych do życia składników odżywczych. Można je zawiesić wysoko na gałęzi drzewa, a ptaki usiądą na nich i kołysząc się, wyjedzą ich cenną zawartość. Co ciekawe, dzwonki symulują naturalne warunki żerowania ptaków.

Pamiętaj, że...

jeśli zdecydujesz się na dokarmianie ptaków słoniną, zadbaj o to, aby nie wisiała zbyt długo (maksymalnie 2-3 tygodnie), gdyż zjełczeje i zaszkodzi zwierzętom.

Nie wszystkie ptaki zimujące w Polsce jedzą to samo. Sikorki chętnie korzystają z pokarmu bogatego w tłuszcz, wróble i mazurki wybierają przede wszystkim ziarna, natomiast kosy i kwiczoły mogą zjadać również owoce.  Rodzaj pokarmu warto dostosować do gatunków odwiedzających ogród.

Czego nie wolno dawać ptakom zimą? Przede wszystkim pieczywa, zarówno świeżego, jak i czerstwego. Niewskazane są również solone orzeszki, przyprawione resztki jedzenia oraz spleśniały lub zepsuty pokarm. W przypadku ptaków wodnych jedzenie najlepiej wykładać na brzegu, a nie wrzucać do wody.

➝ Tak. Ptaki potrzebują wody do picia także zimą, szczególnie podczas mrozów, gdy naturalne zbiorniki i kałuże zamarzają. W ogrodzie warto ustawić płytkie poidełko z czystą wodą i regularnie kontrolować, czy nie pokryła się lodem. Naczynie powinno być stabilne, łatwe do czyszczenia i ustawione w miejscu bezpiecznym przed drapieżnikami. Nie należy dodawać do wody soli, alkoholu ani innych substancji zapobiegających zamarzaniu.

➝ Jeżeli przy karmniku pojawią się ptaki z objawami choroby, takimi jak nastroszone pióra, apatia, trudności w poruszaniu się lub widoczne zmiany w okolicy oczu i dzioba, należy zachować szczególną ostrożność. W przypadku podejrzenia choroby zakaźnej warto czasowo wstrzymać dokarmianie, usunąć resztki pokarmu oraz dokładnie oczyścić i zdezynfekować karmnik. Nie należy dotykać chorych ptaków gołymi rękami. W przypadku znalezienia osłabionego zwierzęcia warto skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt lub odpowiednimi służbami.

➝ Tak, dokarmianie ptaków na balkonie może być bezpieczne, jeśli odbywa się w sposób higieniczny i nie stwarza zagrożenia dla zwierząt oraz mieszkańców. Karmnik należy umieścić tak, aby pokarm i odchody nie spadały na sąsiednie balkony. Warto również ograniczyć ryzyko zderzenia ptaków z szybami, stosując odpowiednie oznaczenia przeszkleń. Należy pamiętać o regularnym sprzątaniu oraz sprawdzeniu regulaminu budynku, który może określać zasady dokarmiania zwierząt.