Ptaki zimujące w Polsce. Które ptaki zostają na zimę?
Ptaki zimowe w Polsce potrzebują wsparcia, gdy naturalnego pożywienia zaczyna brakować. Sprawdź, które gatunki zostają w kraju na zimę i w jaki sposób możesz ułatwić im przetrwanie najchłodniejszych miesięcy.
Ptaki zimujące w Polsce – co warto wiedzieć?
- Ptaki, które zimują w Polsce dobrze znoszą krótki dzień i ograniczony dostęp do pożywienia.
- W ogrodach często pojawiają się wróbel zwyczajny, sikorka bogatka, modraszka i sosnówka.
- W parkach można natomiast najczęściej spotkać duże ptaki zimujące w Polsce - łabędzie i kaczki.
- Ptaki zimowe w Polsce mają mniej naturalnego pokarmu, więc potrzebują właściwego dokarmiania.
- Chleb szkodzi ptakom, bo prowadzi do odwodnienia i osłabienia, a u niektórych gatunków może także sprzyjać rozwojowi choroby anielskiego skrzydła, która zaburza rozwój skrzydeł i utrudnia latanie.
Dlaczego ptaki odlatują? Mechanizmy i przyczyny
Według Komisji Faunistycznej Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, w Polsce żyje obecnie 451 gatunków ptaków, spośród których 236 to gatunki ptaków lęgowych.
Niektóre z nich, np. bociany, jaskółki, kukułki czy łabędzie odlatują na zimę do ciepłych krajów, jednak wiele gatunków to ptaszki zimujące w Polsce.
Ptasie wędrówki uznawane są za jedno z najbardziej fascynujących zjawisk w przyrodzie. Choć naukowcy od wieków próbują zrozumieć i wytłumaczyć ten fenomen, dotychczas nie został on w pełni opisany, a migracje niektórych gatunków wciąż owiane są tajemnicą.
Najważniejszym powodem, dla którego wiele gatunków ptaków wylatuje na okres zimowy do ciepłych krajów, są sezonowe ograniczenia w dostępie do pożywienia, a latem do terenów lęgowych.
Kalendarz odlotów: Kto i kiedy opuszcza Polskę?
Wiele popularnych w Polsce gatunków ptaków, wylatuje na czas zimy do Afryki. Robią tak m.in.:
- jaskółki: dymówki, oknówki i brzegówki,
- bociany,
- orliki krzykliwe,
- cyranki,
- muchołówki – szara i żałobna.
Większość ptaków rozpoczyna wędrówkę między wrześniem a listopadem, a termin odlotu zależy od pogody i dostępności pożywienia. Dużą rolę odrywają w tym aspekcie warunki atmosferyczne panujące w Polsce.
Ciekawostka!
Ptaki posiadają umiejętność odczytywania wahań temperatury i długości dnia, dzięki czemu wiedzą, kiedy należy zacząć przygotowywać się do odlotu.
Gdy zaobserwują pierwsze sygnały zwiastujące nadejście zimy, intensywnie poszukują pokarmu, a następnie najedzają się na zapas, by mieć siły na czas długiej podróży do innego kraju lub na inny… kontynent.
Ptaki zimujące w Polsce – jak je rozpoznać i czym karmić?
Niektóre gatunku ptaków, w zależności od regionu, odległości lasu czy łąk, można spotkać częściej lub rzadziej. Co ważne, z uwagi na małą liczebność, większość z nich to gatunki objęte ochroną, które szczególnie warto dokarmiać.
Warto więc wiedzieć, co jedzą ptaki zimujące w Polsce, ponieważ błędy popełniane podczas karmienia mogą być przyczyną wielu problemów, a nawet śmierci poszczególnych okazów.
Poniżej znajdziesz mini-przewodnik „Ptaki zimowe Polska” z opisem ich wyglądu i zwyczajów zimą.
Goście przy karmniku: sikorki, wróble, dzięcioły i kosy
Do karmników w ogrodzie najczęściej podlatują małe ptaki zimujące w Polsce. To gatunki, które dobrze czują się w pobliżu człowieka i regularnie odwiedzają karmnik w chłodniejszych miesiącach.
Wróbel zwyczajny (domowy)
Wróble zwykle mieszkają tam, gdzie ludzie. Choć chętnie osiedlają się w mieście, najbardziej lubią tereny rolnicze, na których nie brakuje im pożywienia.
Od 1995 roku, wróbel zwyczajny wpisany jest na listę gatunków objętych ścisłą ochroną.
Ich liczba w Polsce znacznie spadła – wg ornitologa prof. Grzegorza Neubauera mówimy o spadku ponad 20%.
Kiedyś stada wróbli liczyły po kilkaset osobników, dziś widok kilkudziesięciu jest rzadkością, dlatego warto je wspierać zimą i dokarmiać łuskanym słonecznikiem, prosem i drobną kaszą.
Sikorka bogatka
Sikorka to jeden z najpopularniejszych gatunków ptaków zimowych w Polsce. To właśnie ona często gości na plastrach słoniny, wywieszanych w karmnikach i na drzewach.
Zimą, sikorki warto dokarmiać kulami tłuszczowymi oraz ziarnami słonecznika i innych roślin oleistych.
Choć bogatki licznie występują na terenie całej Polski, objęte są ścisłą ochroną gatunkową.
Zimą do przydomowych karmników mogą zawitać również modraszki, czubatki, sikorki czarnogłowe czy sosnówki.
Dzięcioł duży
Dzięcioł duży to ptak zimujący w Polsce wielkości zbliżonej do drozda, objęty ścisłą ochroną gatunkową.
Ma czarne zabarwienie grzbietu, wierzchu głowy, kupra oraz skrzydeł. Cechą charakterystyczną u samców jest czerwona plama z tyłu głowy, czerwona część podbrzusza oraz biały kołnierzyk i białe pasy na skrzydłach.
Warto dokarmiać je ziarnami słonecznika lub kawałkami niesolonej słoniny, przy czym należy pamiętać o tym, aby nie wisiała dłużej niż 2 tygodnie.
Kos
Kosy to czarne ptaki z charakterystycznym pomarańczowym lub żółtym dziobem. Można je spotkać nie w samych karmnikach, lecz w bezpośrednim ich otoczeniu, gdyż żerują głównie na ziemi.
Choć kosy z reguły odbywają dalekie wędrówki w poszukiwaniu cieplejszego schronienia, populacje miejskie i ze stałym dostępem do pokarmu mogą pozostać na zimę w Polsce.
Kosy można dokarmiać kawałkami jabłek, moreli oraz owocami czarnego bzu, jarzębiny, porzeczek, jagód, aronii, rodzynkami i daktylami.
Unikać należy suszonych owoców, które pęcznieją w wolu i mogą stanowić zagrożenie życia.
Kosy objęte są ścisłą ochroną gatunkową.
Zimowi przybysze z północy: jemiołuszka i gil
Niektóre ptaki pojawiają się w Polsce tylko zimą. Zimowi goście z północy wyróżniają się zachowaniem i dietą, dlatego łatwo je zauważyć w ogrodzie lub parku.
Gil
Gil zwyczajny to kolejny gatunek ptaków zimujących w Polsce, objętych ścisłą ochroną. Niegdyś gniazdował jedynie w górach, ale zimą można je spotkać również w pobliżu miast, głównie wówczas gdy poszukują pożywienia.
Do Polski przylatują także osobniki z zimniejszych części Europy. Warto dokarmiać je ziarnami słonecznika oraz rodzynkami.
Jemiołuszka
Jemiołuszki to ptaki, występujące w Polsce przelotnie - jedynie w okresie zimy, ponieważ latem zamieszkują w lasach Skandynawii i Rosji. Jako gatunek z Północy, nie znają dobrze człowieka, w związku z czym nie są zbyt płochliwe.
Jemiołuszki uwielbiają jarzębinę, głóg, dziką różę oraz kalinę. Chętnie jedzą jagody, porzeczki i winogrona.
Co ciekawe, jako jeden z nielicznych gatunków ptaków, chętnie zjadają owoce jemioły, która jest pasożytem często spotykanym na wielu drzewach i owocuje jedynie zimą.
Jemiołuszka to również ptak zimowy w Polsce, który objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.
Duże ptaki zimujące w Polsce
Zimą, na terenie Polski można spotkać również łabędzie i kaczki – warto je dokarmiać drobno pokrojonymi warzywami i specjalnym granulatem, przeznaczonym dla ptaków wodnych.
Co ciekawe, te duże ptaki zimujące w Polsce można je również dokarmiać chlebem, ale wyłącznie świeżym i rozdrobnionym, który jest dla nich jedynie uzupełnieniem pokarmu.
Ważne!
Karmienie ptaków wodnych wyłącznie pieczywem może prowadzić do chorób układu pokarmowego!
Inne ptaki które zimują w Polsce to: gołębie, sierpówki, kawki i gawrony – warto je dokarmiać grubą kaszą, pszenicą oraz czerstwym, białym pieczywem, pokrojonym w kostki o wielkości 1 cm.
Zasady mądrego dokarmiania – jak nie zaszkodzić?
Ptaki zimujące w Polsce mają utrudniony dostęp do naturalnego pożywienia, dlatego dokarmianie wymaga odpowiedniego przygotowania. Świeży pokarm i czysty karmnik ograniczają ryzyko chorób i zachęcają ptaki do regularnych odwiedzin.
W ogrodach pojawiają się głównie ptaszki potrzebujące tłustego i energetycznego pożywienia. Małe ptaki zimujące w Polsce chętnie jedzą mieszanki tłuszczowe i ziarna słonecznika, a większe gatunki korzystają również z owoców o wysokiej wartości odżywczej.
-
-
-
-
-
Karma dla dzikich ptaków i gołębi do karmników FlornasJuż od 5,40 zł
Stany magazynowe znajdują się poniżej -
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Dlaczego chleb szkodzi ptakom?
Chleb nie jest dobrym pokarmem dla ptaków. Zawiera sól i dodatki, które obciążają ich organizm i nie dostarczają potrzebnej energii. Po jego zjedzeniu ptaki mogą być osłabione i odwodnione.
U gatunków wodnych częste podawanie pieczywa sprzyja rozwojowi choroby anielskiego skrzydła. To schorzenie prowadzi do zniekształcenia skrzydeł, przez co ptak traci możliwość latania i ma problemy ze zdobywaniem pożywienia.
Należy pamiętać również o tym, że przyczyną ptasich niedomagań może być niepozorny, a jednak szkodliwy kawałek tłustej wędzonki jak np. słony kawałek boczku lub szynki. Po ich zjedzeniu, sikorkom doskwiera pragnienie, którego nie potrafią zaspokoić śniegiem czy lodem.
Bezpieczniejszym wyborem są naturalne ziarna, owoce i mieszanki tłuszczowe, które wspierają ptaki w okresie zimowym.
Kiedy zacząć i kiedy skończyć dokarmianie?
Dokarmianie ptaków najlepiej zacząć, gdy pojawi się pierwszy większy śnieg i przymrozki. Ptaszki zimujące w Polsce wtedy najtrudniej znajdują pożywienie. W mroźne dni pokarm powinien być uzupełniany regularnie. Wiosną karmienie trzeba ograniczać stopniowo, aby ptaki które zimują w Polsce mogły wrócić do naturalnych źródeł jedzenia.
Ważne!
Ptaki szybko zapamiętują miejsca, w których znajdują pokarm, dlatego jeśli zaczniesz je dokarmiać zimą, rób to systematycznie!
Podsumowanie
Właściwe dokarmianie pomaga ptakom zimowym w Polsce utrzymać dobrą kondycję i bezpiecznie przetrwać niskie temperatury. Naturalny, świeży pokarm oraz czysty karmnik wspierają ich zdrowie i zmniejszają ryzyko chorób.
Regularne uzupełnianie jedzenia zapewnia ptakom stałe źródło energii, co znacząco zwiększa ich szanse na przeżycie zimą.
Warto też pamiętać, że chleb im szkodzi – osłabia organizm, a w skrajnych sytuacjach może sprzyjać chorobie anielskiego skrzydła, która zaburza rozwój skrzydeł i utrudnia latanie..
W Sklepogrodniczy.pl znajdziesz karmniki oraz odpowiednie mieszanki pokarmowe, które ułatwiają dokarmianie ptaków w chłodniejszych miesiącach.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o pomaganie ptakom zimowym w Polsce
Co zrobić, gdy znajdę zimą bociana, który nie odleciał?
➝ Zwykle jest to osłabiony ptak, który nie ma siły na migrację. Najlepiej zadzwonić na specjalną infolinię 801 BOCIAN - numer telefonu: 801 26 24 26 (aktywna od poniedziałku do piątku w godz. 10–17). Możesz też skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt, Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska lub lokalnymi służbami (np. strażą miejską). Bez pomocy człowieka ptak często nie przeżyje zimy.
Czy ptaki w karmniku potrzebują wody?
➝ Tak. Zimą dostęp do płynnej wody jest ograniczony, a ptaszki nie mogą zaspokoić pragnienia śniegiem. Warto wystawić płytkie naczynie z czystą wodą i wymieniać ją regularnie, aby nie zamarzała.
Czym karmić łabędzie i kaczki, jeśli nie chlebem?
➝ Najlepszym wyborem są drobno pokrojone warzywa oraz granulat dla ptaków wodnych. Chleb może być podany jedynie jako dodatek, wyłącznie świeży i rozdrobniony, ponieważ pieczywo o niskiej wartości odżywczej może powodować zaburzenia trawienia.
