Nawozy jesienne  - przygotowanie roślin do zimy

Za oknami piękna polska jesień. W domach otulamy się ciepłymi tkaninami, ogrzewamy się przy kominku i blasku świec, w powietrzu unosi się słodki zapach herbaty z sokiem malinowym… Ogrodnicy zaczynają natomiast jesienne przygotowania do zimy. Nie ograniczają się tylko do przygotowania domowych przetworów, ale pielęgnują również przestrzeni wokół domu. Podpowiadamy jak przygotować ogród do zimy.

 

Jak przygotować ogród do zimy?

Jesień to czas przygotowania roślin do zimy: są to zarówno porządki w ogrodzie takie jak grabienie liści z trawnika i w sadzie, koszenie murawy czy przycinanie drzewek owocowych. Przygotowanie roślin do zimy to również ich zabezpieczenie. Możemy to zrobić przy pomocy agrowłókniny zimowej lub słomy.

Ważna jest też ochrona przed chorobami i dostateczna ilość odpowiednich składników mineralnych. Dostarczymy je roślinom poprzez nawozy. Nawożenie jesienne to bardzo ważny zabieg, dzięki któremu rośliny rozpoczną nowy sezon w dobrej kondycji.

 

Jak nawozić rośliny jesienią?

Rozpoczynając jesienne nawożenie w ogrodzie, należy zapoznać się z potrzebami konkretnych roślin. Innych składników będą wymagały byliny i krzewy ozdobne, innych - drzewa owocowe, a jeszcze innych rośliny warzywne.

Może się również okazać, że potrzebny będzie zabieg wapnowania gleby. Wbrew obiegowej opinii nie jest to obowiązkowy jesienny rytuał. W związku z tym, przed jego przeprowadzeniem, warto wykonać analizę gleby – wynik badania podpowie nam czy wapnowanie jest faktycznie potrzebne. Jeśli w glebie jest za dużo wapnia rośliny nie mogą pobierać żelaza i liście tracą intensywny zielony kolor.

Dobrym nawykiem jest za to coroczne stosowanie dolomitu – jest to naturalny zmielony minerał zawierający sporą dawkę magnezu.  

Jak najbardziej możemy, a nawet powinniśmy wykorzystać nawozy organiczne. Są nimi między innymi: kompost, obornik, gnojówka roślinna, nawozy zielone. Dlaczego? Nawozy organiczne mają w swoim składzie wiele cennych substancji odżywczych, których nie znajdziemy w nawozach mineralnych. Poprawiają również strukturę gleby, polepszają jej stosunki powietrzno-wodne i zwiększają ilość próchnicy. Nie oznacza to oczywiście, że mamy z rezygnować z nawozów mineralnych – w końcu są istotne – ale powinniśmy traktować je bardziej jako dopełnienie nawozów organicznych niż podstawę nawożenia.

 

Nawozy jesienne –  odpowiednie składniki odżywcze na zimę 

Nawozy jesienne nie zawierają azotu lub mają jego śladowe ilości – pierwiastek ten o tej porze roku roślinom jest niepotrzebny – i głównie tym nawozy jesienne różnią się od innych wieloskładnikowych nawozów. Ich stosowanie zapewnia roślinom odpowiednie składniki potrzebne do zdrowego przezimowania.

W zależności od przeznaczenia i typu nawozu jesiennego, w składzie znajdziemy:

  • Potas – przyśpiesza drewnienie pędów, przeciwdziała przemarzaniu tkanek w okresie zimy, zwiększa odporność roślin na działanie patogenów. Ma również wpływ na pobieranie wody i transpirację, a tym samym podnosi odporność na okresowy niedobór wody i niską temperaturę. Potas jest niezbędny do właściwego rozwoju korzeni, bulw, cebul, owoców i nasion roślin.
  • Fosfor – odpowiada za prawidłowy rozwój rośliny – tworzy system korzeniowy, wskutek czego zwiększa odporność rośliny na przymrozki. Niedobór fosforu w roślinie objawia się słabszym kwitnięciem, mniejszą ilością owoców i nasion. Szczególnie wrażliwe na niedobór fosforu są drzewa owocowe.
  • Żelazo – pełni rolę katalityczną, jest składnikiem wielu enzymów. Charakterystycznym objawem niedostatecznej zawartości żelaza w roślinie jest chloroza (choroba objawiająca się odbarwieniem liści, której przyczyną jest zakłócenie procesu fotosyntezy a tym samym rozpad chlorofilu). Na niedobory żelaza najbardziej wrażliwe są rośliny kwasolubne, rosnące w glebie o obojętnym pH. W drastycznych przypadkach niedoboru może dojść do zamierania wierzchołków pędów, a nawet całych konarów.
  • Magnez – jest składnikiem enzymów odpowiedzialnym za odporność roślin na zmiany temperatur. Ponadto, niedobór magnezu skutkuje słabym rozwojem korzeni, utrudnionym pobieraniem składników pokarmowych z gleby, gorszą jakością plonów.
  • Siarka – jest niezbędna do budowy związków chemicznych niezbędnych do osiągnięcia dobrej odporności rośliny na choroby grzybowe i bakteryjne. Ponadto powiązana jest z nawożeniem azotem, gdyż to właśnie ona decyduje o prawidłowym wykorzystaniu tego pierwiastka przez rośliny. Siarka w formie siarczanów (czyli w postaci najlepiej przyswajalnej przez rośliny) stymuluje pobieranie i wykorzystanie azotu. Skutkiem niedoboru siarki jest zmniejszy i gorszej jakości plon.

 

Czy wiesz, że...

pierwiastkiem antagonistycznym dla magnezu jest potas? Przenawożenie potasem uniemożliwia pobieranie magnezu z gleby oraz przemieszczanie magnezu w roślinie.

 

 

Fosfor i potas -  dobre nawozy na jesień

W trakcie wyboru nawozu jesiennego warto zwrócić uwagę na ilość fosforu i potasu w preparacie. To głównie, dzięki tym składnikom odżywczym rośliny lepiej znoszą niskie temperatury panujące w okresie zimowym.

 

Fosfor – zdrowy system korzeniowy

Jesienne nawożenie fosforem zwiększa tolerancję roślin ozimych na niskie, zimowe temperatury, ponieważ wpływa na dobre ukorzenienie się roślin. Z kolei wiosną, podczas wegetacji, zwiększa zdolność regeneracyjną merystemu wierzchołkowego roślin (głównie ozimych). Szybki  wzrost roślin wiosną uwarunkowany jest więc fosforową stymulacją korzeni. Pobudzenie to wpływa na optymalne zaopatrzenie w wodę i składniki pokarmowe właśnie korzeni oraz stanowi skuteczny mechanizm obronny przed chorobami.

>Najczęściej stosowaną formą nawozu z fosforem jest superfosfat. Jego podtypy różnią się między sobą zawartością fosforu i formą.

 

Potas – odpowiednia gospodarka wodna i pobieranie azotu

Potas, podobnie jak fosfor, wzmacnia mechanizmy obronne w roślinach. Zastosowany jesienią zwiększa odporność roślin na niekorzystne warunki atmosferyczne: duże stężenie jonów potasowych w soku komórkowym roślin obniża punkt zamarzania soku, tym samym zwiększając ich mrozoodporność. I tak przykładowo, potas saletra potasowa zastosowana w sadzie jesienią wpływa  na pobieranie wapnia i boru z gleby, a tym samym dobrze przygotowuje drzewa i krzewy owocowe do zimy. Ponadto, nawożenie potasem sprawia, że rośliny tworzą grubsze błon komórkowe, utrudniających wnikanie czynników chorobotwórczych.

 

Kiedy nawozić rośliny jesienią?

Nawożenie jesienne najlepiej przeprowadzać od sierpnia do końca października. Jednak termin stosowania nawozów jesiennych uzależniony jest od tego, kiedy po raz ostatni zostały zaaplikowane nawozy NPK. Po zasilaniu takimi nawozami należy poczekać minimum miesiąc – dokładny czas oczekiwania zależny jest od warunków atmosferycznych.